De coalitievorming in de gemeente Sluis is de afgelopen weken allesbehalve eenvoudig verlopen. Er is veel gezegd, er is veel geschreven en er wordt achter de schermen veel bewogen. Juist daarom vinden wij het als Sluis Lokaal belangrijk om helder toe te lichten waar wij staan, wat er volgens ons is misgelopen en hoe wij vanaf hier verdergaan.
Laat één ding duidelijk zijn: Sluis Lokaal gaat bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen.
Wij zijn de grootste partij geworden. De kiezer heeft ons vijf zetels gegeven. Dat is geen vrijblijvende positie. Dat is een opdracht. Een opdracht om verantwoordelijkheid te nemen voor de hele gemeente Sluis. Niet voor één kern. Niet voor één achterban. Niet voor één belangengroep. Maar voor alle inwoners van onze gemeente.
Wij lopen daar niet voor weg.
Maar verantwoordelijkheid nemen betekent niet dat wij onze uitgangspunten bij de deur inleveren. Het betekent niet dat wij ons laten wegdrukken. En het betekent zeker niet dat wij meedoen aan zwabberbeleid of aan bestuurlijke constructies waarin de inhoud ondergeschikt wordt gemaakt aan macht, rancune of eigenbelang.
Vanaf het begin hebben wij het proces zorgvuldig aangepakt. Misschien zelfs té zorgvuldig. Wij hebben als grootste partij eerst met alle partijen gesproken. Wij hebben niet achter ieders rug om deals gemaakt. Wij hebben niet geprobeerd vooraf een meerderheid in elkaar te timmeren en daarna de verkenner voor een voldongen feit te plaatsen. Wij hebben gekozen voor een open, inhoudelijke en objectieve route.
Achteraf kun je je afvragen of dat politiek handig was. Maar bestuurlijk was het de juiste keuze.
Sluis Lokaal heeft steeds ingezet op een brede coalitie van Sluis Lokaal, VVD, PvdA en CDA. Niet omdat dat rekenkundig nodig was, maar omdat die combinatie volgens ons de beste basis bood voor stabiliteit, draagvlak en inhoud. Een brede coalitie doet meer recht aan de verkiezingsuitslag en voorkomt dat een college afhankelijk wordt van smalle meerderheden, losse deals of politieke druk vanuit de flanken.
De verkenner heeft ook vastgesteld dat er inhoudelijk veel overeenkomsten waren. Er lag dus geen onoverbrugbare inhoudelijke kloof. Toch is deze route geblokkeerd. VVD en CDA wilden niet met de PvdA verder.
Wij vinden dat teleurstellend. En eerlijk gezegd ook zwak.
Niet omdat partijen verplicht met elkaar moeten besturen. Maar omdat deze blokkade in onze ogen niet primair over inhoud ging. Zij ging over verleden, personen, rancune en onderlinge verhoudingen. Precies datgene waarvan eerder in het verbetertraject van &BAS is gezegd dat de raad daarbovenuit moet stijgen. Democratie is meer dan de helft plus één. Goed bestuur is niet alleen coalitiemacht. De raad moet besluiten nemen op inhoudelijke argumenten en in het algemeen belang.
Dat is precies waar het nu mis dreigt te gaan.
Afgelopen dinsdag heeft een meerderheid van de raad ervoor gekozen om de VVD de lead te geven in het vervolg van de formatie. Wij respecteren dat een meerderheid in de raad een besluit kan nemen. Maar wij zijn wel teleurgesteld in de manier waarop dit is gegaan.
Sluis Lokaal is de grootste partij. Wij hebben het initiatief genomen. Wij hebben een verkenner gevraagd. Wij hebben het proces zorgvuldig en open willen voeren. Vervolgens wordt ons verweten dat het proces te lang duurt, terwijl juist de blokkades van VVD en CDA het proces hebben vertraagd.
Dat beeld klopt niet.
Wij hebben er bewust voor gekozen om dinsdag niet met modder te gooien. Niet omdat wij niets te zeggen hadden. Integendeel. Maar omdat Sluis Lokaal een integere partij is. Wij willen niet terug naar een bestuurscultuur waarin alles op de persoon wordt gespeeld. In deze gemeente moeten we juist af van persoonlijke aanvallen, oude rekeningen en politieke rancune. De inhoud moet centraal staan.
Daarom hebben wij ons beheerst. Niet uit zwakte, maar uit bestuurlijke verantwoordelijkheid.
Dat neemt niet weg dat wij scherp blijven op wat er is gebeurd. Wij zien dat de VVD, samen met andere partijen, de procesregie naar zich toe heeft getrokken. Dat mag politiek misschien mogelijk zijn, maar bestuurlijk vraagt dat om extra zorgvuldigheid. Zeker omdat de VVD zelf onderdeel is van de blokkade die de eerdere verkenning heeft doen vastlopen.
Nu zijn de heer René Ruissen en de heer Rolph Dols aan zet.
Over René Ruissen hebben wij geen eigen ervaring. Wij weten wel dat hij uit VVD-kring komt. Dat maakt het extra belangrijk dat het vervolgproces aantoonbaar zorgvuldig, open en onafhankelijk verloopt.
Dat Rolph Dols aan het proces is toegevoegd, vinden wij positief. Sluis Lokaal heeft hem eerder zelf benaderd, juist omdat hij bekend is met de bestuurlijke verhoudingen in Sluis en eerder betrokken was bij het verbetertraject rond het functioneren van de gemeenteraad. Zijn aanwezigheid kan helpen om het proces terug te brengen naar waar het om moet gaan: inhoud, rolvastheid, zorgvuldigheid en het algemeen belang.
Maar dan moet zijn rol wel echt betekenis hebben. Niet als decoratie. Niet als schaamlap. Maar als daadwerkelijke bewaker van proces en inhoud.
Bij het CDA zien wij een partij die tijdens het proces is gaan draaien. In de eerste gesprekken gaf het CDA aan inhoudelijke raakvlakken met de PvdA te zien. Ook waren er duidelijke bedenkingen bij andere varianten, waaronder BBB. Nu lijkt die positie ineens vloeibaar te worden zodra een andere route meer kans biedt op behoud van bestuurlijke positie.
Dat mag politiek misschien handig lijken, maar bestuurlijk is het kwetsbaar. Een coalitie vraagt vertrouwen. Vertrouwen vraagt voorspelbaarheid. En voorspelbaarheid vraagt dat partijen niet per week van positie veranderen.
Bij de VVD zien wij een ander probleem. De VVD zet zwaar in op woningbouw, ruimteontwikkeling en verruiming van toeristische verhuur. Op zichzelf is bouwen nodig. Sluis Lokaal wil ook bouwen. In alle kernen. Elke kern een straatje erbij.
Maar bouwen moet gebeuren voor onze inwoners. Voor starters. Voor gezinnen. Voor senioren. Voor mensen die hier wonen, werken en leven. Niet alleen voor de markt. Niet alleen voor ontwikkelaars. Niet alleen voor woningen boven de betaalbaarheidsgrens.
Wij maken ons zorgen dat binnen en rond de VVD te veel eigenbelang en ontwikkelbelang meespeelt. In de VVD-achterban en kandidatenkring zitten meerdere mensen met concrete bouw- en ontwikkelplannen in onze gemeente. Dan moet je extra zorgvuldig zijn. Dan moet je iedere schijn van belangenverstrengeling voorkomen.
Dat is geen persoonlijke aanval. Dat is bestuurlijke hygiëne.
Juist daarom is het voor Sluis Lokaal niet bespreekbaar dat de portefeuille ruimteontwikkeling wordt weggehaald bij Marian van Oostenbrugge. Die portefeuille blijft intact. Ruimteontwikkeling raakt direct aan woningbouw, grondbeleid, betaalbaarheid, leefbaarheid, toeristische verhuur en tweede woningbeleid. Daar gaan wij niet lichtzinnig mee schuiven omdat een andere partij die portefeuille graag naar zich toe wil trekken.
Ook op toeristische verhuur zijn wij duidelijk. De huidige regeling staat op 28 dagen. Die regeling is vier jaar geleden vastgelegd in een coalitieakkoord van Sluis Lokaal, VVD en PvdA en daarna opgenomen in de huisvestingsverordening. De VVD is daar dus zelf mee akkoord gegaan.
Daar komt bij dat vóór die coalitievorming al is gewerkt aan een huisvestingsformule waarin 60 dagen recreatieve verhuur als optie stond. Die lijn kwam destijds mede uit de hoek van de voorgangers van Sluis Lokaal, de VVD en het CDA. Zestig dagen is dus geen nieuw of extreem standpunt van Sluis Lokaal.
Wij zijn bereid om het huidige beleid te evalueren. Als na evaluatie én juridische toetsing blijkt dat beperkte verruiming verantwoord is, dan is maximaal 60 dagen voor ons bespreekbaar. Dat is meer dan een verdubbeling van het huidige beleid.
Maar daar stopt het.
Een woning is in de eerste plaats bedoeld om in te wonen. Recreatieve verhuur moet ondergeschikt blijven aan de woonfunctie. Richting 90 dagen en daarboven ontstaan serieuze juridische en beleidsmatige risico’s. Een verruiming richting 365 dagen, zoals de VVD eerder heeft bepleit, is voor Sluis Lokaal uitgesloten. Dan hebben we het niet meer over ondergeschikte verhuur van een woning, maar over permanente recreatieve exploitatie.
Ook op woningbouw en betaalbaarheid blijven wij koersvast. De Wet versterking regie op de volkshuisvesting en de volkshuisvestelijke kaders zijn geen vrijblijvende suggesties. Je kunt die niet zomaar buiten werking stellen omdat dat beter uitkomt voor bepaalde bouwplannen.
Tegelijkertijd zijn wij niet star. Wij hebben al veel ruimte geboden. Projectontwikkelaars hoeven niet zonder meer één derde sociale huur te realiseren. De sociale woningbouwopgave ligt in belangrijke mate bij de woningcorporaties en binnen de bredere regionale opgave. Voor ontwikkelaars ligt de nadruk op betaalbare koop en betaalbare woningbouw. In specifieke gevallen kan het college bij kleinere projecten ruimte geven voor maatwerk. Betaalbare woningen hoeven ook niet altijd op één locatie of in één kern te worden gerealiseerd. Spreiding over meerdere kernen kan, mits goed vastgelegd.
Dat is al een forse tegemoetkoming.
Maar maatwerk is iets anders dan betaalbaarheid loslaten.
Onze lijn is helder: maatwerk ja, betaalbaarheid slopen nee.
Sluis Lokaal gaat het gesprek met René Ruissen en Rolph Dols constructief in. Wij willen vooruit. Wij willen besturen. Wij willen verantwoordelijkheid nemen.
Maar wij doen dat met een rechte rug.
Wij stappen niet in een constructie waarin de grootste partij bestuurlijk wordt gebruikt, maar inhoudelijk wordt weggedrukt. Wij stappen niet in een coalitie waarin fundamentele dossiers later via losse meerderheden worden opengebroken. Wij stappen niet in een bestuurlijk avontuur met partijen die eerder door VVD of CDA zelf als problematisch zijn benoemd. En wij stappen niet in een proces waarin eigenbelang of cliëntelisme zwaarder weegt dan het algemeen belang.
Als er een driepartijencoalitie komt van Sluis Lokaal, VVD en CDA, dan moet recht worden gedaan aan de verkiezingsuitslag. Sluis Lokaal zal bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen naar rato van de steun die wij van de kiezer hebben gekregen. Niet als machtsclaim, maar als logisch gevolg van de verkiezingsuitslag.
Wij nemen verantwoordelijkheid. Maar wij laten ons niet marginaliseren.
Onze inzet blijft:
- wonen en leefbaarheid als topprioriteit;
- woningbouw in alle kernen;
- betaalbaarheid behouden als uitgangspunt;
- maatwerk mogelijk maken zonder wettelijke kaders uit te hollen;
- recreatieve verhuur maximaal tot 60 dagen na evaluatie en juridische toetsing;
- herstel en borging van de huisvestingsverordening en het tweede woningbeleid;
- bescherming van permanente bewoning;
- ruimteontwikkeling blijft bij Marian van Oostenbrugge;
- bestuurlijke verantwoordelijkheid naar rato van de verkiezingsuitslag;
- consistent beleid en geen zwabberbeleid;
- transparantie bij woningbouw, grondbeleid en ruimteontwikkeling;
- geen coalitie die drijft op rancune, losse deals of eigenbelang.
Wij weten dat dit stevig klinkt. Dat mag ook. De kiezer heeft Sluis Lokaal niet de grootste partij gemaakt om vervolgens kleurloos mee te bewegen met anderen. Wij zijn gekozen om verantwoordelijkheid te nemen én koers te houden.
Dat gaan wij doen.
Niet om de macht.
Niet om het pluche.
Niet om oude rekeningen te vereffenen.
Maar om de gemeente Sluis vooruit te helpen.